| Zgodnie z art. 115 oraz art. 277 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo O szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365), z dniem 1 września 2006 r. na stanowisku profesora nadzwyczajnego w szkole wyższej można zatrudnić osobę bez tytułu profesora i stopnia doktora habilitowanego ( ale posiadającą stopień doktora), która posiada „znaczne i twórcze osiągnięcia w pracy naukowej, zawodowej lub artystycznej” (z art. 115 ww. ustawy), pod warunkiem jednak, że osiągnięcia takie zostaną potwierdzone w trybie określonym w statucie szkoły wyższej i że kandydaturę tej osoby na jedno z wymienionych stanowisk pozytywnie zaopiniuje Centralna Komisja.
Określone ogólnie w art. 115 ust. 1 ww. ustawy kryteria merytoryczne wskazują wyraźnie na zbieżność wymagań stawianych kandydatom na omawiane stanowisko z wymaganiami stawianymi kandydatom do habilitacji w art. 16 i 17 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm. w Dz. U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365). W obu wypadkach mowa jest o znacznych osiągnięciach i dopuszcza się tu zarówno osiągnięcia naukowe, jak i osiągnięcia o zawodowym charakterze oraz osiągnięcia artystyczne. Nie ma ponadto żadnych powodów aby sądzić, że ustawodawca, dopuszczając osoby ze stopniem doktora do stanowisk profesorskich, zamierzał też dopuścić, by na takich samych stanowiskach pracowały również osoby o innych, niższych kwalifikacjach. Różnica miedzy kandydatami na stanowisko profesorskie mającymi habilitacje i mającymi tylko doktorat sprowadza się wiec faktycznie do różnicy w sposobie potwierdzania kwalifikacji kandydatów. Pewnej grupie kandydatów na stanowiska profesora nadzwyczajnego i profesora wizytującego umożliwia się wiec awans, uzyskiwany mniej sformalizowana, uproszczona droga, przy założeniu jednak, że maja oni osiągnięcia porównywalne z wymaganiami habilitacyjnymi. Oczekiwać wiec należy od tych kandydatów osiągnięć świadczących, że uzyskali oni w swym środowisku autorytet specjalisty w zakresie uprawianej dyscypliny naukowej lub artystycznej, że swymi osiągnięciami przyczynili się do rozwiązania określonych problemów naukowych lub artystycznych, ważnych dla rozwoju nauki, gospodarki lub kultury narodowej, bądź potrafili twórczo zaadaptować dla potrzeb nauki, gospodarki lub kultury wiodące osiągnięcia nauki i praktyki światowej. Ilekroć mowa jest o osiągnięciach zawodowych, należy rozumieć przez to określone opracowania wraz z udokumentowaniem ich weryfikacji w praktyce. Rozmiary i wartość tych osiągnięć maja być znaczne, tj. porównywalne do tych, których należy wymagać przy ubieganiu się o habilitacje. Uzyskanie wymaganych osiągnięć powinno zostać potwierdzone w postępowaniu przeprowadzonym w szkole wyższej, w której kandydat ma być zatrudniony, w trybie, który powinien być określony w obowiązującym statucie tej szkoły. W odniesieniu do kandydatów na stanowisko profesora nadzwyczajnego pozytywna ocena tych osiągnięć, wydana w postępowaniu szkoły wyższej, jest podstawa do wystąpienia do Centralnej Komisji z wnioskiem o wydanie opinii, o której mowa w art. 115 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Do wniosku o wydanie przez Centralna Komisje opinii należy dołączyć: - dokumentacje postępowania przeprowadzonego w szkole wyższej w trybie określonym w obowiązującym statucie tej szkoły, zgromadzone opinie, itd.,
- obowiązujący statut szkoły lub wyciąg z jego tekstu, określający tryb omawianego postępowania,
- wykaz osiągnięć naukowych, zawodowych lub artystycznych, stanowiących dowód uzyskania kwalifikacji niezbędnych do zajęcia stanowiska profesora nadzwyczajnego,
- kilka opracowań kandydata, najważniejszych w jego dorobku twórczym,
- egzemplarz rozprawy doktorskiej.
Przewodniczący Centralnej Komisji Prof. dr hab. Janusz Tazbir |
